Financiële en bedrijfsresultaten : 2018 in
financiële cijfers

Het aantal passagiers op Amsterdam Airport Schiphol is in 2018 toegenomen tot 71 miljoen en het aantal vliegtuigbewegingen heeft de toegestane limiet van 500.000 bereikt. Om de groei van het aantal passagiers in goede banen te leiden, zijn extra operationele maatregelen getroffen die hebben geleid tot een stijging van de bedrijfslasten. Voor de langere termijn investeren we in verschillende grootschalige projecten, waaronder de nieuwe pier en terminal, die de benodigde capaciteit moeten leveren.

Het nettoresultaat van Royal Schiphol Group is in 2018 met 0,4 procent gedaald tot 278 miljoen euro (2017: 280 miljoen). Net als in voorgaande jaren waren de marktontwikkelingen voor de vastgoedsector zeer gunstig, wat heeft geleid tot positieve overige resultaten uit vastgoed (107 miljoen euro, vergeleken met 42 miljoen euro in 2017), voornamelijk als gevolg van een waardestijging van de vastgoedportefeuille. Gecorrigeerd voor de resultaten uit vastgoed (hoofdzakelijk ongerealiseerde waardestijgingen) en verschillende andere eenmalige resultaten in 2017 en 2018, die hieronder nader worden toegelicht, is het nettoresultaat met 3,3 procent gestegen, bij een daling van het exploitatieresultaat (11 miljoen euro) en een groter aandeel in het resultaat deelnemingen (14 miljoen euro).

Netto-omzet

De netto-omzet is toegenomen met 51 miljoen euro (3,5 procent), van 1.458 miljoen euro in 2017 tot 1.509 miljoen euro in 2018. De hogere netto-omzet, voornamelijk uit havengelden, concessie-inkomsten en verhuringen, wordt deels gecompenseerd door het verlies van omzet uit hotelactiviteiten vanwege de verkoop van het Hilton-hotel in december 2017.

Netto-omzet

EUR miljoen

2018

2017

%

Havengelden

890

832

7,0

Concessies

212

206

3,1

Verhuringen

168

160

5,1

Autoparkeergelden

125

123

1,0

Reclame

19

18

4,0

Diensten en werkzaamheden derden (incl. ST)

23

23

-2,7

Hotelactiviteiten

4

33

-88,8

Overige

69

62

10,1

Netto-omzet

1.509

1.458

3,5

De omzet uit havengelden wordt gegenereerd door Amsterdam Airport Schiphol, Eindhoven Airport en Rotterdam The Hague Airport. De omzet uit havengelden van Amsterdam Airport Schiphol is in 2018 gestegen met 6,8 procent, tot 821 miljoen euro. Dit is het gevolg van de stijging van havengeldtarieven per 1 april 2018 (+5,4 procent) en de groei van 3,7 procent in het aantal passagiers ten opzichte van 2017. Op grond van de Wet luchtvaart is Schiphol Group verplicht tot verrekening met de sector van overschotten en tekorten van specifieke opbrengsten en kosten. Verwacht wordt dat over 2018 sprake zal zijn van een te verrekenen bedrag tussen 2 miljoen euro overschot en 2 miljoen euro tekort dat evenredig zal worden verrekend in de tarieven over 2020 tot en met 2022.

Het aantal vliegtuigbewegingen is gestegen van 496.748 in 2017 naar 499.444 in 2018 en bereikt daarmee de toegestane limiet van 500.000. Vracht laat een daling zien in volume met 2,5 procent tot 1,7 miljoen ton.

De positieve ontwikkeling van het aantal passagiers op Eindhoven Airport zet door in 2018, met een toename van 9,4 procent tot 6,2 miljoen passagiers. Het aantal vliegtuigbewegingen in Eindhoven steeg met 6,0 procent tot 38.642. De toename van het aantal passagiers en vliegtuigbewegingen zorgt voor een stijging van 8,9 procent in de omzet uit havengelden op Eindhoven Airport, tot 41,3 miljoen euro. Het aantal passagiers op Rotterdam The Hague Airport groeit met 12,2 procent naar 1,9 miljoen, en het aantal vliegtuigbewegingen met 8,8 procent naar 15.649. Dankzij deze positieve ontwikkelingen is de omzet uit havengelden op Rotterdam The Hague Airport met 10,3 procent gestegen, naar 26,8 miljoen euro.

De totale omzet uit concessies is in 2018 gestegen met 3,1 procent naar 212 miljoen euro, vooral door groei van het aantal passagiers op Amsterdam Airport Schiphol en de regionale luchthavens. De gemiddelde retailbesteding per vertrekkende passagier op Amsterdam Airport Schiphol is met 1,6 procent gedaald, van 13,35 euro in 2017 naar 13,13 euro in 2018. De gemiddelde horecabesteding per vertrekkende passagier is daarentegen met 2,7 procent gestegen, van 4,68 euro naar 4,81 euro.

De totale omzet uit verhuringen stijgt met 5,1 procent naar 168 miljoen euro. Deze stijging is vooral te danken aan een positieve ontwikkeling in de verhuur van kantoorgebouwen op Schiphol-Centrum. In 2018 bedraagt de bezettingsgraad van het commercieel vastgoed 91,7 procent (2017: 89,6 procent).

De totale omzet parkeren stijgt met 1,0 procent naar 125 miljoen euro in 2018. Op Amsterdam Airport Schiphol is sprake van een lichte daling van 1,2 miljoen euro, ondanks de gestegen bezettingsgraad van het vastgoed en de toename van het aantal passagiers. De daling is vooral het gevolg van verminderde parkeercapaciteit op Schiphol-Centrum door de sloop van een grote parkeervoorziening, om ruimte te maken voor de bouw van de nieuwe pier en terminal. Dankzij de groei van het aantal passagiers op Eindhoven Airport en Rotterdam The Hague Airport is de omzet uit parkeeractiviteiten buiten Amsterdam Airport Schiphol met 2,1 miljoen euro gestegen. De omzet uit hotelactiviteiten is gedaald ten opzichte van 2017, na de verkoop van het Hilton-hotel eind 2017.

Overige opbrengsten en resultaten uit vastgoed

De overige resultaten uit vastgoed bedragen 107 miljoen euro (2017: 42 miljoen euro). De aanzienlijke waardestijging van onze vastgoedbeleggingen sinds 2015 is toe te schrijven aan de aanhoudend positieve marktontwikkelingen en stijgende bezettingsgraad, met name in de kantoren op Schiphol-Centrum. In 2017 omvatten de opbrengsten uit vastgoed een verlies van 42 miljoen euro op de waarde van twee vrachtgebouwen. Deze gebouwen verliezen in de toekomst hun rechtstreekse toegang tot het platform, omdat het platform zal worden gebruikt voor aanvullende opstelplaatsen die de benodigde extra capaciteit gaan bieden. Hiervoor gecorrigeerd bedroeg de waardeverandering vastgoed in 2017 84 miljoen euro.

Ongerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille

(EUR miljoen)

2018

107

2017

42

2016

71

2015

67

2014

-2

In 2017 is onder deze post het eenmalig resultaat verantwoord uit hoofde van de verkoop van het Hilton-hotel en de waardering van de performance shares in de deelneming Brisbane Airport Corporation Holdings (BACH). Beide droegen voor respectievelijk 26 en 12 miljoen euro positief bij aan de overige opbrengsten in 2017.

Bedrijfslasten

Bedrijfslasten

EUR miljoen

2018

2017

%

Kosten uitbesteed werk en andere externe kosten

546

509

7,3

Afschrijvingen, amortisatie en bijzondere waardeveranderingen

267

264

1,1

Personeelsbeloningen

229

213

7,8

Beveiligingsactiviteiten

205

193

6,4

Overige bedrijfskosten

1

2

-26,8

Bedrijfslasten

1.248

1.179

5,8

Het totaal aan bedrijfslasten is met 69 miljoen euro (5,8 procent) gestegen, van 1.179 miljoen euro naar 1.248 miljoen euro. Gecorrigeerd voor de verkoop van het Hilton-hotel in december 2017, waardoor de kosten van hotelactiviteiten met 23 miljoen euro zijn afgenomen, bedraagt de toename van de bedrijfslasten 92 miljoen euro. Deze toename is met name een gevolg van de aanhoudende groei van het aantal passagiers, waarbij de bestaande infrastructuur op volle capaciteit wordt ingezet. Er worden relatief kostbare operationele maatregelen getroffen om de kwaliteit en veiligheid van de activiteiten te waarborgen. Onderdeel van die operationele maatregelen is de inzet van extra floormanagement, security en andere medewerkers. Ook de kosten van onderhoud, schoonmaak en nutsvoorzieningen zijn gestegen om intensief gebruikte activa optimaal beschikbaar te houden. Ten slotte zijn als gevolg van de digitalisering ook de IT-kosten gestegen.

De kosten van afschrijvingen, amortisatie en bijzondere waardeveranderingen zijn in 2018 met 3 miljoen euro toegenomen tot 267 miljoen euro. De aanzienlijke stijging in investeringsuitgaven heeft zich in 2018 voortgezet. De meeste grote, nieuwe activa worden echter pas in de loop van de komende jaren in gebruik genomen om voor extra capaciteit te zorgen. Projectgerelateerde kosten (verantwoord onder kosten uitbesteed werk en andere externe kosten) zijn gestegen van 15 miljoen euro in 2017 tot 19 miljoen euro in 2018.

De personeelsbeloningen zijn met 16 miljoen euro gestegen als gevolg van een toename van het aantal medewerkers met 6,7 procent, herstructureringskosten van verschillende afdelingen, stijgende pensioenpremies (+1,4 procentpunt ten opzichte van 2017, tot 22,9 procent) en aanpassing van het cao-loon (+2,5 procent per 1 april 2018).

Exploitatieresultaat

Exploitatieresultaat

EUR miljoen

2018

2017

%

Aviation

-39

-39

0,7

Consumer Products & Services

209

216

-3,2

Real Estate

172

138

24,6

Alliances & Participations

26

43

-40,5

Exploitatieresultaat

368

359

2,6

Het exploitatieresultaat is met 9 miljoen euro gestegen, van 359 miljoen euro in 2017 naar 368 miljoen euro in 2018. Het exploitatieresultaat werd in 2018 positief beïnvloed door de hogere overige resultaten uit vastgoed (107 miljoen euro in 2018 vergeleken met 42 miljoen euro in 2017). In 2017 omvatte het exploitatieresultaat eenmalige overige opbrengsten van 38 miljoen euro (op de verkoop van het Hilton-hotel en de waardering van de performance shares in BACH), alsmede de exploitatieresultaten van het Hilton-hotel van 6 miljoen euro. Gecorrigeerd voor deze posten is het exploitatieresultaat in 2018 met 11 miljoen euro afgenomen, tot 261 miljoen (2017: 272 miljoen euro).

Het exploitatieresultaat van Aviation is stabiel gebleven op 39 miljoen euro negatief. Tegenover een omzetstijging van 57 miljoen euro (vooral toe te schrijven aan de stijging van de havengelden per 1 april 2018 en de toename van het aantal passagiers) staan hogere kosten. Deze worden met name veroorzaakt door operationele maatregelen die nodig zijn om binnen de capaciteitsbeperkingen de groei van het aantal passagiers en de ontwikkeling van de vloot te faciliteren (kosten van beveiliging, personeel en uitbestede activiteiten), maar ook door digitalisering (IT-kosten), projecten en herstructurering.

Het exploitatieresultaat van Consumer Products & Services is in 2018 gedaald met 7 miljoen euro. De afname van de omzet uit autoparkeergelden op Amsterdam Airport Schiphol – een gevolg van de sloop van P2 in het laatste kwartaal van 2017 – werd gecompenseerd door een stijging van de omzet uit commerciële dienstverlening, verhuur van reclameruimte, autoverhuur en Premium Services. De operationele kosten stijgen met name als gevolg van de hogere kosten voor nieuwe parkeerproducten (P6 Valet, P4 Basic Parking) en voor personeelsbeloningen en afschrijvingen.

Het exploitatieresultaat van Real Estate stijgt met 34 miljoen euro (24,6 procent). Gecorrigeerd voor overige resultaten uit vastgoed (hoofdzakelijk ongerealiseerde waardestijgingen) en inkomsten uit de exploitatie en verkoop van het Hilton-hotel in 2017 is het exploitatieresultaat van Real Estate in 2018 gestegen met 4 miljoen euro, dankzij de hogere omzet uit verhuringen. Dit kan worden toegeschreven aan een hogere bezettingsgraad van de bestaande gebouwen, en aan nieuw uitgegeven erfpachtcontracten voor grond.

In 2017 omvatte het exploitatieresultaat van Alliances & Participations een eenmalig resultaat van 12 miljoen euro uit de waardering van performance shares in Brisbane Airport Corporation Holdings. Gecorrigeerd voor dat eenmalige resultaat en voor de hogere overige resultaten uit vastgoed van 2 miljoen euro, is het aan Alliances & Participations toe te schrijven exploitatieresultaat in 2018 met 8 miljoen euro afgenomen. Dit is grotendeels een gevolg van het feit dat het hogere exploitatieresultaat voor Eindhoven Airport N.V. ruimschoots teniet wordt gedaan door het lagere exploitatieresultaat uit overige activiteiten en hogere allocatie van kosten.

Financiële baten en lasten

Het negatieve saldo van financiële baten en lasten is in 2018 met 4 miljoen euro toegenomen tot 90 miljoen euro. Deze toename is voornamelijk het gevolg van een verlies van 9 miljoen euro na herberekening van de financial lease-verplichting voor kantoorgebouw The Base. Die herberekening vloeide voort uit de keuze in 2018 voor de contractuele optie tot vervroegde aflossing in 2019. Door die vervroegde aflossing is boeterente verschuldigd, die wordt verantwoord als een last in 2018. Dit verlies wordt deels gecompenseerd door een toename van de activering van bouwrente van 3 miljoen euro.

Resultaat deelnemingen

Het resultaat deelnemingen is gestegen van 73 miljoen euro naar 97 miljoen euro. De resultaten van de twee grootste deelnemingen van Schiphol, te weten Groupe ADP en BACH, zijn beide aanzienlijk verbeterd, met respectievelijk 15 miljoen euro en 4 miljoen euro. Daarnaast heeft Schiphol Logistic Park C.V. in 2018 grond uitgegeven in erfpacht, wat nog eens 6 miljoen euro bijdraagt aan het resultaat geassocieerde deelnemingen.

Resultaat deelnemingen

EUR miljoen

2018

2017

%

Groupe ADP

59

44

34,1

Brisbane Airport Corporation Holdings

29

25

17,4

Overige deelnemingen

9

4

>100

Resultaat deelnemingen

97

73

33,9

Winstbelasting

De winstbelasting bedraagt 90 miljoen euro in 2018, tegenover 60 miljoen euro in 2017. Het effectieve belastingtarief in 2018 is 24,0 procent en ligt daarmee 6,6 procentpunt hoger dan in 2017 (17,4 procent). Het hogere effectieve belastingtarief in 2018 wordt veroorzaakt door de eenmalige belastinglast die voortvloeit uit de stapsgewijze verlaging van het nominale belastingtarief van 25 procent in 2019 tot 20,5 procent in 2021. Die verlaging maakt deel uit van het Belastingplan 2019 en de bijbehorende wetgeving, die in december 2018 door de Eerste en Tweede Kamer is goedgekeurd. De verlaging van het nominale belastingtarief heeft geleid tot een herwaardering van latente belastingvorderingen en -verplichtingen en daarmee tot een eenmalige belastinglast van 17 miljoen euro (vergeleken met een eenmalige belastingbate van 5 miljoen euro in 2017 als gevolg van een wijziging van het belastingtarief). Net als in voorgaande jaren leidt toepassing van de deelnemingsvrijstelling op het resultaat deelnemingen tot een lager effectief belastingtarief.

Van de totale belastinglast van 90 miljoen euro heeft 88 miljoen euro betrekking op Nederlandse winstbelasting (2017: 61 miljoen euro) en 2 miljoen euro op Amerikaanse winstbelasting (2017: -1 miljoen euro).

Nettoresultaat

Als gevolg van de bovengenoemde ontwikkelingen daalt het nettoresultaat in 2018 met 2 miljoen euro tot 278 miljoen euro (2017: 280 miljoen euro). Het rendement op het eigen vermogen (ROE) is in 2018 uitgekomen op 7,0 procent (2017: 7,2 procent).

Investeringen

In 2018 heeft Schiphol 581 miljoen euro geïnvesteerd in vaste activa, 18,5 procent meer dan in 2017 (490 miljoen euro). Van de totale investering in 2018 is 108 miljoen euro gerelateerd aan de ontwikkeling van de nieuwe pier en terminal en omliggende infrastructuur, 37 miljoen euro aan de herinrichting van terminal­ 1, 25 miljoen euro aan de uitbreiding van parkeergarage P3, 25 miljoen euro aan Lelystad Airport en 41 miljoen euro aan uitbreiding van de platforms.

Schiphol Group investeringen

(EUR miljoen)

2018

581

2017

490

2016

303

2015

439

2014

396

Ontwikkeling van het geconsolideerd overzicht financiële positie

Het balanstotaal van Schiphol Group is met 10,5 procent toegenomen tot 7.354 miljoen euro (2017: 6.655 miljoen euro). Het eigen vermogen is met 139 miljoen euro gestegen naar 4.117 miljoen euro, met name door de toevoeging van het nettoresultaat over 2018 van 278 miljoen euro, na uitkering van 150 miljoen euro dividend over 2017.

Vaste activa zijn met 453 miljoen euro gestegen. Dit betreft vooral activa in aanbouw of ontwikkeling (282 miljoen euro als gevolg van hoge investeringen), vastgoedbeleggingen (139 miljoen euro als gevolg van een toename van de reële waarde) en deelnemingen (36 miljoen euro als gevolg van het hoge aandeel in resultaat deelnemingen minus ontvangen dividend). Dit wordt deels gecompenseerd door een afname in de netto latente belastingvorderingen als gevolg van de hogere latente belastingverplichtingen (vanwege de sterke waardestijging van de vastgoedbeleggingen) en de lagere latente belastingvorderingen (vanwege de daling van het belastingtarief van 25 procent tot (uiteindelijk) 20,5 procent in 2021).

Vlottende activa zijn met 246 miljoen euro gestegen, grotendeels als gevolg van deposito's voor een totaalbedrag van 455 miljoen euro, vergeleken met 290 miljoen euro in 2017. Het hogere saldo is het resultaat van 500 miljoen euro aan groene obligaties die Schiphol Group in november 2018 heeft uitgegeven. De deposito's worden deels verantwoord onder handels- en overige vorderingen of onder liquide middelen, afhankelijk van de initiële looptijd.

Daarnaast is de uitgifte van groene obligaties ter waarde van 500 miljoen euro de belangrijkste oorzaak van de stijging van vaste en vlottende passiva met 569 miljoen euro. Door de in 2018 gemaakte keuze voor contractuele vervroegde aflossing in 2019 is de financial lease-verplichting voor kantoorgebouw The Base van vaste naar vlottende passiva overgeheveld.

Ontwikkeling van de kasstromen

De kasstroom uit operationele activiteiten is met 69 miljoen euro gestegen naar 526 miljoen euro, als gevolg van de ontwikkeling van het werkkapitaal (35 miljoen euro positief in 2018 vergeleken met 9 miljoen euro negatief in 2017) en de op de BACH redeemable preference shares ontvangen rente van 23 miljoen euro.

De kasstroom uit investeringsactiviteiten werd in 2017 positief beïnvloed door de verkoop van het Hilton-hotel voor 144 miljoen euro. Gecorrigeerd voor deze eenmalige inkomstenpost bedroeg de kasstroom uit investeringsactiviteiten in 2017 626 miljoen euro negatief, vergeleken met 620 miljoen euro negatief in 2018. Deze toename van 6 miljoen euro in 2018 komt voornamelijk voort uit 118 miljoen euro aan extra investeringen in vaste activa en lagere beleggingen in deposito's van 115 miljoen euro.

Het saldo van de kasstroom uit operationele en investeringsactiviteiten – de vrije kasstroom – bedraagt 94 miljoen euro negatief in 2018, tegen 25 miljoen euro negatief in 2017. De kasstroom uit financieringsactiviteiten is 311 miljoen euro positief (2017: 55 miljoen euro negatief), vooral ten gevolge van 440 miljoen euro netto nieuwe financiering (saldo van aflossing en opgenomen leningen) en uitkering van dividend voor een totaalbedrag van 150 miljoen euro. De nettokasstroom bedraagt 217 miljoen euro positief in 2018 (2017: 80 miljoen euro negatief). Het saldo aan liquide middelen is hierdoor toegenomen van 170 miljoen euro eind 2017 naar 387 miljoen euro eind 2018.

Financiering

Het totale bedrag aan uitstaande leningen en leaseverplichtingen is in 2018 gestegen met 463 miljoen euro naar 2.622 miljoen euro. Deze toename is met name een gevolg van de 500 miljoen euro aan groene obligaties die Schiphol Group in 2018 heeft uitgegeven als investering in de duurzaamheid van zijn luchthavens. Deze senior unsecured bonds kennen een looptijd tot 5 november 2030 en een jaarlijkse coupon van 1,5 procent.

Schiphol Group heeft een Euro Medium Term Note (EMTN)-programma, waaronder momenteel tot een maximum van 3 miljard euro aan obligaties kunnen worden uitgegeven, met een uitstaand bedrag van 1.839 miljoen euro per 31 december 2018. Daarnaast heeft Schiphol Group een Euro-Commercial Paper (ECP)-programma met een limiet van 750 miljoen euro, waaronder 400 miljoen euro aan gecommitteerde faciliteiten nog niet zijn getrokken. Deze sterke liquiditeitspositie is belangrijk in het licht van de toenemende financieringsbehoefte in de komende jaren als gevolg van het bestaande en verwachte hoge investeringsniveau.

Kernratio's

De belangrijkste financieringsratio's binnen ons financieringsbeleid zijn de 'FFO/totale schuld' en 'FFO interest dekkingsratio'. Funds From Operations (FFO) is de operationele kasstroom gecorrigeerd voor het werkkapitaal. De FFO is in 2018 gestegen van 467 miljoen euro naar 491 miljoen euro. Als gevolg van de uitgifte van groene obligaties in november 2018 is de FFO/totale schuld-ratio gedaald tot 18,7 procent aan het eind van 2018, vergeleken met 21,6 procent eind 2017.

De FFO interest dekkingsratio bedroeg 6,6x in 2018; een lichte verslechtering ten opzichte van de 6,9x in 2017. Naast deze twee ratio's hanteren we de leverage ratio (verhouding rentedragend vreemd vermogen ten opzichte van het totaal van het eigen vermogen en het rentedragend vreemd vermogen). Aan het einde van het verslagjaar bedroeg de leverage ratio van Schiphol Group 38,9 procent (2017: 35,2 procent). Zowel de FFO interest dekkingsratio als de leverage voldoet aan de interne limieten van respectievelijk minimaal 4,0x en 30,0-50,0 procent.

Volgende:

Solide vermogenspositie en goede kredietwaardigheid