nGrondstoffen en reststromen


De aarde kan niet oneindig grondstoffen leveren. Daarom is het essentieel dat we als organisatie de overgang maken van een lineaire naar een circulaire economie. Schiphol Group wil verantwoord omgaan met grondstoffen en andere materialen, en heeft de ambitie om in 2030 een zero-waste luchthaven te zijn. Dat betekent dat alle grondstoffen, onderdelen en producten die we gebruiken hoogwaardig worden hergebruikt of gerecycled, bij voorkeur ter plaatse of anders zo dicht mogelijk bij onze luchthavens. In het kader van deze visie praten we niet over 'afval' maar over 'restmaterialen', aangezien elk restmateriaal wel enige waarde behoudt. Bij het nastreven van ons doel passen we onze activiteiten aan volgens de circulaire economie. Deze processen omvatten zowel bouw- en ontwerpactiviteiten als het gebruik van grondstoffen en het beheer van reststromen.

We werken aan een snellere integratie van recycling- en andere circulaire concepten; tegelijkertijd onderkennen we dat Schiphol nog een lange weg te gaan heeft om deze transitie te maken. Een belangrijke stap in dit proces is het nemen van verantwoordelijkheid voor de manier waarop we in al onze activiteiten materialen gebruiken en verwijderen. We zullen de komende jaren met al onze stakeholders en partners samenwerken om positieve wijzigingen op lange termijn aan te brengen in onze luchthavenprocessen. Dat varieert van het verminderen van onze afhankelijkheid van grondstoffen tot wijzigingen in de manier waarop we bedrijfsmiddelen ontwerpen en realiseren, en versterking van onze processen voor afvalscheiding en hergebruik.

Bewust gebruik van middelen

Om te beginnen hebben we kritisch gekeken naar onze bouwmethoden, onze afvalprocessen en ons materiaalgebruik, mede om ons inzicht in de milieueffecten te vergroten. Schiphol werkt momenteel samen met cleantechbedrijf Milgro, dat ICT-platforms gebruikt waarmee organisaties hun afval en hulpbronnen efficiënter kunnen monitoren en beheren. Om het registratiesysteem van Milgro te testen, liep er in 2018 een proefproject voor klanten die de business class lounges van British Airways en SwissPort gebruiken. Doel was te bepalen of het systeem voldoende inzicht biedt in de reststromen van bedrijven in de terminal, en de basis te leggen voor een beloningssysteem voor duurzaam en circulair gedrag. Helaas moesten we de pilot vanwege organisatorische problemen voortijdig beëindigen. De meetactiviteiten worden in 2019 hervat.

Ook heeft Schiphol in de loop van het jaar een aantal proactieve maatregelen genomen om passagiers bewuster te maken van afvalscheiding. Ondanks onze inspanningen om best practices te bevorderen, is het onrealistisch om te verwachten dat we het gedrag van vele miljoenen passagiers per jaar kunnen beïnvloeden. Het is nu met name duidelijk dat we in de terminal geen significante verdere verhoging van het scheidingspercentage zullen behalen dan de huidige 40 tot 45 procent. Daarom onderzoeken Schiphol en Suez nu de mogelijkheden van nascheidingstechnologie om verschillende trajecten te identificeren die de scheidingsdoelen naderbij kunnen brengen. Op onze kantoren is wel 80 procent scheiding bereikt, omdat we op het gedrag van onze medewerkers meer invloed hebben.

Ontwerp met het oog op demontage

Een centraal element van onze zero-waste aanpak is de geleidelijke integratie van circulaire methoden voor bouw, ontwerp en realisatie in onze bedrijfsmiddelen en onze vastgoedontwikkelingsstrategie. Uiteindelijk doel is het doorvoeren van de principes van 'design for disassembly' (ontwerpen met het oog op demontage) voor alle nieuwe constructies: materiële activa en materialen kunnen gemakkelijk worden gerecycled en in nieuwe projecten opnieuw worden gebruikt. De Taskforce Circulaire Economie (CE) van Schiphol, opgericht in 2017, speelde een cruciale rol bij het aanjagen van de overgang naar een circulaire bedrijfsvoering.

Bijzondere aandacht in de 'design for disassembly'-strategie van Schiphol gaat uit naar het identificeren van knelpunten binnen onze organisatie die de voortgang van circulair bouwen mogelijk afremmen. Vooral uit het renovatieproject voor de C-pier hebben we lering getrokken: terwijl voor het ontwerp van de gerenoveerde pier wel circulaire principes werden toegepast, kon dat helaas niet bij het project zelf. Toch bood het project waardevolle lessen voor toekomstige projecten.

Closing the Loop: bevordering van strategic resource management

Een volledig circulaire economie op Schiphol vereist dat al onze ketenpartners net zo betrokken zijn bij deze missie als wijzelf en hun doelen hierop voor 100 procent afstemmen. In 2018 hebben we onze aanbestedings- en ondernemingspraktijk – ons opdrachtgeverschap – verder aangepast aan deze strategie. Bij de aanbesteding voor nieuwe displays (Display-as-a-Service, DaaS) en voor een Visual Docking Guiding System (VDGS) was circulariteit een doorslaggevende factor.

Naast de samenwerking met gelijkgestemde bedrijven op onze eigen locatie zetten we ons ook in om circulaire kennis en goede praktijken te stimuleren bij andere organisaties in de regio. In 2018 is Royal Schiphol Group met Rabobank Regio Schiphol en de gemeente Amsterdam een samenwerking aangegaan, C-creators, om circulair bouwen in de metropoolregio Amsterdam te bevorderen. C-creators organiseert masterclasses en evenementen en ondersteunt relevante bouwprojecten in de hele regio. Schiphol Flexoffice en Data Innovation Lab behoren tot de initiatieven die steun hebben ontvangen van het programma.

We erkennen de meerwaarde van andere organisaties voor onze eigen circulaire processen en methoden; we proberen steeds meer nieuwe vaardigheden en hulpmiddelen naar de luchthaven te brengen. Afgelopen jaar heeft Schiphol zich aangesloten bij een pilot van Excess Materials Exchange (EME), een digitale marktplaats waar bedrijven overtollige producten en materialen kunnen uitwisselen. Deze innovatieve pilot heeft ons meer inzicht gegeven in de reststromen van winkels en horecagelegenheden in de terminal, waardoor we de optimale recyclingmogelijkheden voor al onze reststromen nu beter kunnen identificeren. We doen in 2019 verder onderzoek naar onze reststromen.

We werken samen met onze strategische partner Suez om te waarborgen dat deze stromen zoveel mogelijk worden hergebruikt of gerecycled. Schiphol heeft als doel in 2020 minimaal 70 procent van de operationele reststromen te recyclen, tegen 44,6 procent in 2018 en 42,3 procent in 2017. Bouw- en sloopafval en CAT1 vliegtuigafval vallen niet onder deze streefcijfers, omdat ze door zakelijke partners separaat worden gescheiden en verwerkt op onze locatie.

Percentage gescheiden operationele reststromen

20181

44,6

20171

42,3

2016

34,3

2015

28,4

2014

25,9

2013

36,0

  • Exclusief CAT1 vliegtuigafval.
Volgende:

Hoe we de dialoog met onze omwonenden bevorderen