lBeveiliging


Betrouwbare en adequate securityprocessen zijn cruciaal voor de operatie. We zetten alles op alles om die samen met onze partners optimaal te organiseren. Bij security op de luchthaven is in en om de terminal een groot aantal partijen betrokken: behalve Schiphol en zijn medewerkers ook onder meer de Koninklijke Marechaussee, de douane en particuliere beveiligingsbedrijven. Ons doel is om op een klantvriendelijke en kostenefficiënte manier te voldoen aan alle veiligheidswet- en regelgeving.

Landzijdige veiligheid

Het waarborgen van de veiligheid op de landzijdige gebieden van Schiphol is een belangrijk onderdeel van ons beleid op korte en lange termijn. Na een reeks terroristische aanslagen de afgelopen jaren op andere luchthavens is een intensieve samenwerking opgezet tussen Schiphol en overheidspartijen om de kans op en de effecten van een eventuele toekomstige aanslag te minimaliseren.

We hebben een gericht meerjarenprogramma voor landzijdige veiligheid, om de maatregelen die onder de verantwoordelijkheid van Schiphol vallen, uit te voeren en te monitoren. Het programma is gebaseerd op een grondige dreigings- en risicobeoordeling voor de publieke zones op de luchthaven, uitgevoerd onder leiding van het publiek-private platform BPVS. Het doel is om deze publieke gebieden en voorzieningen op de luchthaven te beschermen tegen een mogelijke aanslag, zonder dat onze dagelijkse activiteiten of de gastvrije sfeer in het gedrang komen. Sinds het programma in 2017 in gang werd gezet, hebben we een aantal niet-zichtbare securitymaatregelen en diverse fysieke aanpassingen doorgevoerd. Die laatste bestonden onder meer uit het plaatsen van betonblokken op het Jan Dellaertplein, om de scheiding tussen de voorrijwegen en de terminal te verbreden.

Schiphol voert intensief overleg met de regionale luchthavens over de ontwikkeling en uitvoering van het landzijdige veiligheidsprogramma, alsook met andere internationale luchthavens. Verder is er een programma van eisen opgesteld om te waarborgen dat alle maatregelen voor fysieke beveiliging voldoen aan de eisen omtrent explosiebestendigheid die conform nationale en internationale luchthavennormen aan de luchtvaartindustrie zijn gesteld. 

Extra securitymaatregelen naar de VS

Schiphol heeft momenteel aanvullende securitymaatregelen voor vluchten naar de Verenigde Staten. Deze maatregelen vloeien voort uit een 'emergency amendment' op de Amerikaanse protocollen voor luchtvaartbeveiliging, die de Amerikaanse overheid in 2017 heeft aangenomen. We hebben in samenwerking met de betrokken airlines een proces opgezet voor extra controles bij relevante securitygates. De maatregelen zijn verder gestroomlijnd ter voorbereiding op nieuwe nationale wetgeving inzake securitymaatregelen voor vluchten naar de VS, die begin 2019 van kracht worden. Die behelzen onder meer het gebruik van CT-apparatuur en andere technologieën, die in de loop van 2018 in gebruik zijn genomen. Deze innovaties zijn op Schiphol gunstig ontvangen, zowel door passagiers als onze sectorpartners.

Deze technologieën en de aanvullende procedures zijn van belang voor de lopende gesprekken tussen de Nederlandse en de Amerikaanse overheid over de zogeheten 'preclearance'. Dit betreft een procedure waarbij reizigers al op de luchthaven van vertrek de Amerikaanse grenscontrole doorlopen, en zo lange rijen bij aankomst in de VS kunnen voorkomen.

Brexit

Het Verenigd Koninkrijk is van plan de EU op 29 maart 2019 te verlaten. Dit kan gevolgen hebben voor onze luchthavenoperatie. In nauw overleg met alle relevante publieke en private stakeholders zijn daarom zowel op nationaal als internationaal niveau diverse scenario's en de gevolgen daarvan voor de luchtvaart beoordeeld, in het geval van een mogelijke 'no deal' of 'harde' Brexit. Ook is gezamenlijk gewerkt aan maatregelen om de effecten van de mogelijke Brexit-scenario's te beperken. Zowel Schiphol als de Nederlandse regering heeft met succes bij de Europese Commissie gelobbyd voor handhaving van One Stop Security (OSS) voor passagiers die vanuit het Verenigd Koninkrijk naar Nederland reizen. In november 2018 publiceerde de EU een noodplan, waarin staat dat de OSS-afspraken tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk na de Brexit van kracht zullen blijven, ook in het geval van een 'no deal'.

OSS is een Unierechtelijke bepaling op grond waarvan passagiers en bagage uit een derde land met een gelijkwaardige luchtvaartbeveiliging geen aanvullende securitymaatregelen hoeven te ondergaan als ze op Schiphol overstappen. Dit betekent dat de gevolgen voor beveiligingsactiviteiten zelfs in het geval van een 'no deal' beperkt zullen zijn. In alle scenario's wordt echter rekening gehouden met verstoring van de douane- en grensprocedures, zowel vanuit als naar het Verenigd Koninkrijk, reden waarom Schiphol samen met alle luchtvaartpartners de noodzakelijke voorbereidingen blijft treffen. Als het Verenigd Koninkrijk zich op basis van een akkoord terugtrekt, zal de status quo van de grens- en douaneprocedures tot 1 januari 2021 gehandhaafd blijven.

Vermindering van de druk op security- en grenscontroles

Onze prioriteit is om reizigers zo snel mogelijk de securitycontrole te laten passeren, zonder dat daarbij de veiligheid in het gedrang komt. Door de snelle toename van de passagiersaantallen op Schiphol is het tekort aan personeel bij de grenscontrole de afgelopen jaren echter een groeiend probleem geworden. In 2018 stelde de regering extra immigratiemedewerkers van de Koninklijke Marechaussee beschikbaar. In 2019 zal hun aantal verder toenemen tot een totaal van 417. Tegelijkertijd zoeken we naar nieuwe manieren om de doorstroming bij de grenscontroles te verbeteren, onder meer door personeel van andere diensten tijdens piekperioden in te zetten.

Snellere security door automatisering

Verdere automatisering van de grensprocessen biedt een aanvullende oplossing voor securityvraagstukken op Schiphol. Sinds 2017 voeren we geautomatiseerde identiteitscontroles uit op basis van gezichtsherkenning met speciaal ontworpen No-Q-poorten. Op de luchthaven zijn nu 84 van deze poorten in gebruik. Ongeveer 12 miljoen niet-Schengenpassagiers hebben hier in 2018 gebruik van gemaakt; dit is één op de drie passagiers op Schiphol. We werken momenteel met de Nederlandse regering en de leverancier van deze technologie, Vision Box, aan verbetering van de stabiliteit van het systeem.

In 2018 hebben we verdere stappen ondernomen om de doorstroom van de passagiers bij security te verbeteren door het gebruik van CT-scans voor handbagage. Vanaf 2019 zijn alle securitylanes voor niet-Schengenpassagiers op Schiphol hiermee uitgerust; voor Schengenpassagiers zal dit in de loop van het komende jaar worden ingevoerd. De invoering van CT-scans voldoet aan de voorschriften van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb). Ze betekenen bovendien een aanzienlijke verbetering van de klantervaring op Schiphol doordat reizigers vloeistoffen en elektronica tijdens de controle in hun handbagage kunnen laten. Om congestie tegen te gaan hebben we de inzet van 'small bags only'-securitylanes tijdens drukke perioden gecontinueerd. De vernieuwingen blijken de wachttijden en rijen daadwerkelijk terug te brengen, zelfs tijdens piekperioden: in 2018 had 93 procent van de vertrekkende passagiers bij de securitycontrole te maken met een wachttijd van maximaal tien minuten.

Nieuwe securitylanes in Vertrek 1

Met de herontwikkeling van Vertrek 1 komen er 22 nieuwe securitylanes in de Schiphol-terminal bij, op een nieuwe tussenverdieping. Door deze extra capaciteit wordt de tijd die passagiers in het securityfilter doorbrengen sterk teruggebracht, wat ook leidt tot een snellere en soepelere doorstroom naar de lounge. De tijdelijke Vertrekhal 1A, die in april 2017 werd voltooid, bleef heel 2018 operationeel en zal in gebruik blijven tijdens de gehele herontwikkeling.

Drones

De verstoringen door drones waarmee Londen Gatwick en Heathrow in december 2018 te maken kregen, hebben geleid tot een internationale discussie: hoe kunnen luchthavens zich hierop voorbereiden, en hoe moeten ze ermee omgaan? In Nederland zijn het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de politie samen verantwoordelijk voor het voorbereiden van antidronemaatregelen, evenals voor de handhaving daarvan.

Schiphol heeft in samenwerking met de luchtvaartsector en de bevoegde politiediensten het voortouw genomen bij de ontwikkeling van een op risico's gebaseerde aanpak van mogelijke drone-incidenten. Bij deze aanpak wordt rekening gehouden met de gevolgen voor het luchtverkeer en de beschikbare beheersmaatregelen, waaronder preventieve maatregelen tegen het gebruik van drones, gemeentelijke verordeningen om drones in de omgeving van de luchthaven te verbieden, en het vaststellen van geografische grenzen van 'no-fly zones' op en rond de luchthaven. We voeren nauw overleg met de Koninklijke Marechaussee om ervoor te zorgen dat nieuwe antidronemaatregelen geen onbedoelde veiligheidsrisico's of andere onbeheersbare risico's opleveren voor bemande luchtvaartuigen, geautoriseerde drones of luchtvaartinfrastructuur. We onderhouden ook intensief contact met onze Britse collega's en met andere luchthavens via de Airports Council International (ACI); we wisselen informatie uit over ervaringen en geleerde lessen met anti-dronemaatregelen en drone-incidenten.

Versterking van de IT-weerbaarheid in het Schiphol-ecosysteem en daarbuiten

IT-beveiliging en cybersecurity zijn hoofdprioriteiten voor de groep, mede ingegeven door de toenemende focus op digitalisering van de luchthaven. Schiphol heeft een speciaal IT-beveiligingsprogramma opgezet, onder toezicht van het Schiphol Cyber ​​Security Center (SCSC), dat is gericht op de voortdurende verbetering van onze IT- en informatiebeveiligingsprocessen. Onze medewerkers blijven echter de belangrijkste bescherming tegen cyberdreigingen; we werken er dan ook hard aan om awareness te stimuleren met regelmatige campagnes en initiatieven. We hebben ook een 'responsible disclosure melding' optie aan de Schiphol-website toegevoegd zodat gebruikers IT-inbreuken en kwetsbaarheden op een veilige en ordelijke manier kunnen melden.

In 2018 is de nadruk van ons beveiligingsprogramma verschoven van onze algemene IT-infrastructuur naar de bescherming van onze kritieke IT-voorzieningen. In dit verband gingen afgelopen jaar onder meer het permanent operationele, gespecialiseerde Security Operations Center (SOC) en het Incident & Response-team (CSIRT) van start, die ons in staat stellen effectiever te reageren op cyberdreigingen en -aanvallen. Schiphol heeft ook deelgenomen aan ENISA Cyber ​​Europe, een branche-evenement georganiseerd door de Europese Unie, bedoeld om de reactie van stakeholders in de luchtvaartsector op ernstige cyberincidenten te toetsen en te verbeteren.

Onze wereld is in toenemende mate gedigitaliseerd en afhankelijk van technologie, en we begrijpen dat een enkele zwakke schakel in de keten verstrekkende gevolgen kan hebben voor de veiligheid van het hele ecosysteem. Meer dan ooit is er daarom behoefte aan een geïntegreerde benadering van IT-weerbaarheid die verder gaat dan onze eigen bedrijfsactiviteiten of de luchthaven als zodanig. Om deze reden vervullen we een leidende rol in het Cyber ​​Synergy Schiphol Ecosystem (CYSSEC). Dit is een samenwerkingsverband dat zich bezighoudt met verbetering van de cybersecurity en weerbaarheid van alle private en publieke organisaties die zijn betrokken bij de keten van processen en diensten op Schiphol, maar ook onderzoek doet naar economische kansen. CYSSEC organiseerde in 2018 een reeks kennisuitwisselingsbijeenkomsten voor stakeholders, en heeft belangrijke hulpmiddelen en informatie beschikbaar gesteld via zijn online platform.

Schiphol is ook lid van de Cyber Security Raad, een onafhankelijk Nederlands adviesorgaan dat de taak heeft advies te geven over kwesties omtrent IT-beveiliging en de implementatie van de nationale cybersecuritystrategie.

Volgende:

Internationale verbindingen en werkgelegenheid