Onze regionale luchthavens: Eindhoven,
Lelystad en
Rotterdam The Hague

Passagiersaantallen

Eindhoven Airport: 6,2 miljoen (+9,4%)
Rotterdam The Hague Airport: 1,9 miljoen (+12,2%)

Directe bestemmingen

Eindhoven Airport: 87
Rotterdam The Hague Airport: 43

Aantal vliegtuigbewegingen

Eindhoven Airport: 38.642 (+6,0%)
Lelystad Airport: 103.355 (general en business aviation) (+22,7%)
Rotterdam The Hague Airport: 15.649 (+8,8%)

Eindhoven Airport

Een pad uitstippelen voor toekomstige ontwikkeling

De vraag naar luchtverkeer op Eindhoven Airport is verder toegenomen in 2018, onder meer door een forse groei van de economie in de Brainportregio met 4,9 procent op jaarbasis. Omdat Eindhoven Airport in 2017 de mijlpaal van vijf miljoen passagiers heeft bereikt, krijgt deze luchthaven vanaf 2019 net als Schiphol te maken met nationale luchtvaartwetgeving betreffende tariefregulering. Na uitgebreid overleg heeft Eindhoven Airport met de betrokken stakeholders afspraken gemaakt over tarieven voor de periode 1 april 2019 tot en met 31 maart 2020.

Gezien de verwachte aanhoudende groei in activiteit op de luchthaven de komende jaren, was er in 2018 meer aandacht voor de langetermijngroeistrategie van Eindhoven Airport en wat die betekent voor de omliggende regio's. Zo loopt de vergunning voor het civiele medegebruik van Vliegbasis Eindhoven per 31 december 2019 af. Voor voortzetting van de burgerluchtvaart is daarom een nieuwe vergunning nodig. Ondertussen nadert de luchthaven het maximaal aantal toegestane vliegtuigbewegingen, dat momenteel is vastgesteld op 43.000 per jaar. Hoewel Eindhoven Airport maatregelen heeft genomen om dit plafond op afstand te houden, wordt het waarschijnlijk eind 2020 toch bereikt.

De kwesties omtrent de toekomstige ontwikkeling van Eindhoven zijn gekoppeld aan een bredere discussie over de langetermijnvisie voor de luchtvaart in Nederland. In juli 2018 werd bekendgemaakt dat Eindhoven Airport als 'testcase' zal dienen bij het uitstippelen van een duurzame toekomst voor de Nederlandse luchtvaartindustrie. In een proef van zes maanden worden onder leiding van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat innovatieve maatregelen onderzocht voor een gezonde en duurzame ontwikkeling van Eindhoven Airport op een manier die ten goede komt aan zowel de regionale economie als lokale gemeenschappen en de omgeving. De resultaten van de proef worden in april 2019 gepubliceerd en dienen als input voor de nieuwe Luchtvaartnota van het kabinet.

Naast het beheer van de totale capaciteitsbehoefte van de luchtvaart, wordt ook nagedacht over de bereikbaarheid van Eindhoven Airport – een vraagstuk dat centraal staat in de ontwikkeling van de luchthaven in de periode 2020-2030. Een van de voorstellen op dit moment is verbetering van de bereikbaarheid van het vliegveld met het openbaar vervoer door op het bestaande traject Eindhoven-Den Bosch een nieuw NS-station aan te leggen bij Eindhoven-Noord. De besprekingen over deze ontwikkeling zijn gaande, maar er wordt in 2019 nog geen beslissing verwacht.

Innovaties en andere ontwikkelingen

Eindhoven Airport bleef het afgelopen jaar de gevolgen voelen van de ingestorte parkeergarage in aanbouw (P1) tegenover de luchthaventerminal. De instorting, in mei 2017, heeft geleid tot vertraging bij een aantal bouwprojecten, waaronder de aanleg van een nieuwe boulevard op de luchthaven. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) heeft in oktober 2018 een rapport over het incident uitgebracht dat de komende maanden nauwgezet zal worden geëvalueerd. In december werd met bouwbedrijf BAM een schikking getroffen omtrent de financiële schade met betrekking tot het incident.

De verbouwingswerkzaamheden zijn inmiddels begonnen en de nieuwe parkeeraccommodatie P1 moet vanaf oktober 2019 in gebruik worden genomen. De voornaamste toegangszone tegenover de terminal is eveneens in 2018 hersteld. Een andere zichtbare verbetering van de luchthaven is een nieuwe overdekte traverse, zodat passagiers op hun gemak van het terminalgebouw naar hun vliegtuig kunnen lopen. Als deze constructie een succes blijkt, worden er mogelijk nog meer overdekte passages aangelegd.

Verder is in 2018 een nieuwe stichting opgericht, Stichting Leefomgeving Luchthaven Eindhoven, ter ondersteuning van initiatieven die de leefbaarheid van de omgeving van de luchthaven ten goede komen. Eindhoven Airport heeft tot nu toe 200.000 euro toegezegd aan de stichting, terwijl het Rijk, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Eindhoven nog eens 680.000 euro beschikbaar hebben gesteld. Een van de eerste projecten die financiering ontvangen, is een meetsysteem voor de uitstoot van ultrafijnstof.

Eindhoven Airport heeft ook dit jaar het hoogste accreditatieniveau (CO2-neutraal) behaald in de Airport Carbon Accreditation benchmark van brancheorganisatie Airports Council International (ACI). Voor het zesde jaar op rij heeft de luchthaven niveau 3+ behouden, ondanks de groei van het aantal passagiers en vluchten. Een belangrijke eis hiervoor is dat de luchthaven CO2-neutraal is voor de eigen activiteiten. Eindhoven Airport is vastbesloten dit niveau ook in de toekomst te handhaven.

Eindhoven Airport

Lelystad Airport

Gereed voor ingebruikname in 2020

De geplande opening van Lelystad Airport voor het passagiersverkeer (1 april 2019) is opnieuw uitgesteld, zodat de luchthaven nu in 2020 operationeel zal zijn. Of dit lukt, is afhankelijk van goedkeuring in de vorm van het gewijzigde Luchthavenbesluit. Hiertoe heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in 2018 een herziene milieueffectrapportage (MER) voor Lelystad ingediend. In de nieuwe MER is de 'geluidsbeoordeling' aangepast, aangezien het aantal omwonenden dat hinder ondervindt van het geluid van vliegtuigen kleiner bleek te zijn dan aanvankelijk werd gedacht. Op basis van deze evaluaties is het aantal vliegtuigbewegingen in Lelystad gemaximeerd op 45.000 per jaar. Het Luchthavenbesluit is eind 2018 door de ministerraad goedgekeurd en moet nu een openbare adviesprocedure ondergaan om in september/oktober 2019 van kracht te worden.

We hebben in 2018 flinke stappen gezet om Lelystad Airport gereed te maken voor commerciële luchtvaartactiviteiten. In maart werd een project afgerond voor verlenging en verbreding van de start- en landingsbaan, en in juli werd de verkeerstoren verhoogd van 9 naar 22 meter. De buitenconstructie van de nieuwe passagiersterminal is in september 2018 voltooid, evenals de bijbehorende openbare parkeerfaciliteiten en nieuwe toegangswegen. In de loop van 2019 kan het interieur van het terminalgebouw worden ontwikkeld. In 2020 kunnen dan de eerste passagiers worden verwelkomd.

Zowel de ontwikkeling van de terminal als de overige werkzaamheden worden uitgevoerd volgens duurzame, circulaire methoden in overeenstemming met de duurzaamheidsdoelen van Schiphol Group. De verlenging en verbreding van de start- en landingsbaan in het bijzonder is uitgevoerd volgens niet-invasieve, sleufloze constructiemethodes, waardoor naar schatting ongeveer tienduizend vrachtwagenritten zijn vermeden. Dit resulteert in een besparing van 500 ton CO2-emissies.

De nieuwe terminal beschikt over een duurzaam temperatuurregelsysteem en energiezuinige verlichting, en over een geautomatiseerd, energie-efficiënt bagageafhandelingssysteem onder de noemer FLEET. Eenmaal gereed komt het gebouw in aanmerking voor LEED-certificering in de categorie 'Gold'. Daarmee wordt Lelystad de eerste luchthaven in Europa die dit toonaangevende duurzaamheidscertificaat ontvangt. Ook is de bedrijfsvoering klimaatneutraal.

Lelystad Airport

De bereikbaarheid van de luchthaven wordt verbeterd door de verbreding van de A6 tussen Almere en Lelystad, een project onder toezicht van de provincie Flevoland. Er is een extra knooppunt gepland om de snelweg te verbinden met de luchthaven en met een bedrijvenpark dat wordt gebouwd in de omgeving. Verder is er een aanbestedingsprocedure gestart voor een snelle busverbinding tussen treinstation Lelystad Centrum en de luchthaven.

Innovaties en andere ontwikkelingen

Lelystad Airport wil een centrale rol spelen als aanjager van de werkgelegenheid in Flevoland, een provincie met een van de hoogste cijfers voor werkloosheid van Nederland. Bij de aanbesteding voor de verbouwing van de terminal en andere projecten gaat daarom de voorkeur uit naar lokale bedrijven en medewerkers die binnen een straal van dertig kilometer rond de luchthaven wonen. De structurele werkgelegenheid op de luchthaven bedraagt tijdens de huidige bouwfase ongeveer zestig voltijdbanen, en daar komen in de komende tien tot vijftien jaar, zodra Lelystad operationeel is, per jaar ongeveer 100 voltijdfuncties bij. Dit is inclusief ongeveer 300 deeltijdbanen in de bouw, het onderhoud van de luchthavengebouwen en -terreinen en de dagelijkse luchtvaartprocessen.

Lelystad Airport heeft zich gecommitteerd aan het begeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk. Dit gebeurt samen met Werkbedrijf Lelystad. De luchthaven is een samenwerking aangegaan met de Stichting Campus Amsterdam Lelystad Airport (SCALA) en het ROC van Amsterdam. Gezamenlijk gaan ze opleidingsinitiatieven en stageplaatsen bevorderen en realiseren. In 2018 zijn de eerste 120 studenten begonnen aan de opleiding Facilitair Manager Luchthaven en Travel & Hospitality Management.

Rotterdam The Hague Airport

Start verbouwing terminal

In januari 2018 is de vernieuwing gestart van de passagiersterminal van Rotterdam The Hague Airport. Het project moet de drie grootste knelpunten in de procesketen van de luchthaven oplossen: (1) congestievorming in de securitydoorgang, (2) inefficiënte verwerking van uitgaande ruimbagage, en (3) vastlopende passagiersstromen bij de gate in het gebied achter de securitycontrole. Het terminalgebouw wordt met meer dan tien meter verbreed om de doorstroom van passagiers te verbeteren. Ook het uiterlijk van het gebouw wordt aangepakt, met het oog op meer licht en een gastvrijere sfeer. Het nieuwe ontwerp houdt rekening met duurzaamheid, wat bijvoorbeeld tot uiting komt in de laag mos-sedum op het dak voor betere isolatie.

De eerste palen van het nieuwe terminalgebouw gingen in september 2018 de grond in, en de luchthaven is inmiddels ook begonnen met aanpassingen aan de securityfilter zodat die nog voor de meivakantie gereed is. Helaas is de geplande oplevering van het project voor december 2018 niet gehaald. Dit in verband met de ontdekking van asbest in de terminal, dat eerst zal moeten worden verwijderd, en andere tegenvallers in het bouwproces.

De vertraging heeft een verstorend effect gehad op de dagelijkse activiteiten in de terminal, wat op zijn beurt een weerslag heeft gehad op de algehele klantervaring; de Net Promoter Score (NPS) van de luchthaven is medio 2018 dan ook gedaald. Met de uitbreiding van het hospitality-opleidingsprogramma Certified Smile voor medewerkers in de frontlinie spant de luchthaven zich in om de aspecten die doorslaggevend zijn voor de klantenservice te verbeteren. Het door Hotelschool Den Haag aangeboden programma brengt de medewerkers van Rotterdam The Hague Airport en van haar luchtvaartpartners extra vaardigheden bij om passagiers tijdens de verbouwing een optimale ervaring te kunnen blijven geven. Aandachtsgebieden zijn onder meer actuele informatie verstrekken aan reizigers en omgaan met bijzondere situaties in de vertrekhal.

Innovaties en andere ontwikkelingen

Rotterdam The Hague Airport heeft in 2018 een stevige basis gelegd voor haar twee kerndoelen voor 2019 ten aanzien van verduurzaming: 45 procent zelfvoorzienend in energievoorziening, en 45 procent gebruik van milieuvriendelijke vervoerswijzen binnen de totale transportmix van de luchthaven. De luchthaven zelf is overigens al klimaatneutraal. Op het dak van het terminalgebouw, de aankomsthal en het bagageafhandelingsgebouw zijn zonnepanelen geplaatst, zodat de luchthaven eind dit jaar voor 22 procent zelfvoorzienend is. In juli 2018 werd de eerste elektrische Ground Power Unit (E-GPU) in gebruik genomen op de luchthaven.

Ook zijn plannen bekendgemaakt voor een haalbaarheidsonderzoek naar een proeffabriek voor synthetische kerosine op het luchthaventerrein. Synthetische kerosine is mogelijk een duurzaam alternatief voor fossiele kerosine. Het wordt gemaakt met behulp van CO2 die wordt onttrokken aan de lucht via een proces dat bekendstaat als 'direct air capture', waarbij het koolstofatoom direct uit de lucht wordt gehaald. Een ander belangrijk bestanddeel, waterstof, wordt gewonnen door elektrolyse, terwijl de installatie zelf draait op zonne-energie die wordt gegenereerd door zonnepanelen op de luchthaven zelf. De installatie wordt, naar partijen hopen, in 2021 in gebruik genomen. Partners in dit project zijn onder meer de gemeente Rotterdam en de provincie Zuid-Holland.

In november 2018 is Rotterdam The Hague Airport begonnen met het testen van een geautomatiseerd bagageafhandelingssysteem, FLEET. Dit is een door VanderLande Industries ontworpen flexibele en duurzame oplossing die autonome voertuigtechnologie gebruikt voor een sneller en efficiënter bagageafhandelingsproces. FLEET maakt vaste sorteersystemen overbodig. Bovendien verbruikt het systeem 50 procent minder energie dan traditionele bagagesystemen.

Verder is in november de nieuwe Rotterdam The Hague Airport-app geïntroduceerd. Het vernieuwde platform heeft een fris, gebruikersvriendelijk ontwerp en biedt reizigers tal van verbeterde functies, zoals realtime aankomst- en vertrekinformatie.

Rotterdam The Hague Airport

In de toekomst worden de inspanningen voor verduurzaming en meer algemeen voor innovatie grotendeels aangedreven door het initiatief Rotterdam The Hague Innovation Airport (RHIA), dat officieel van start is gegaan in maart 2018. De campagne hiervoor is ontwikkeld in samenwerking met de gemeenten Rotterdam en Den Haag, kennisinstellingen en partners uit de private sector. Het doel is duurzame innovatie en digitale vooruitgang binnen de luchtvaart te stimuleren. In RHIA werkt de luchthaven ook samen met lokale gemeenschappen om bij te dragen aan de ontwikkeling van nieuwe vaardigheden en ondernemerschap.

Volgende:

Open blik op de wereld